Açık Kaynak Kod ve Yazılım Dünyası

Bu yazıda, çoğumuzun az ya da çok bir-iki kez duyduğu ancak felsefesi ile bilişimin geleceği olacak bir konuyu paylaşmak istiyorum.'Açık Kaynak Kod ve Yazılım Dünyası' ;Açık kaynak kod, programların özünü oluşturan kodların, herkes tarafından özgürce erişilebilir olması, görülebilmesi ve istenildiği takdirde değiştirebilmesidir. Bu şekilde dağıtılan yazılımlar, çoğunlukla ücretsiz olarak GPL [1] lisansı ile dağıtılırlar.

Kısaca 'kamu lisansı' olarak kabul edilen bu kavramı biraz daha netlikle ifade etmek gerekirse, kullandığınız yazılımı ücretsiz olarak kullanmanıza, istediğiniz kadar çoğaltıp yeniden dağıtmanıza, kaynak kodunu değiştirmenize ve modifiye ederek tekrar dağıtmanıza izin veren bir lisans türüdür. Modifikasyon olması durumunda tek kısıtınız, ürün ya da proje isminin aynı olmaması ve tekrar dağıtımı sırasında kaynak kodunu kamuya açık olarak sunmanız/dağıtmanızdır.

Çoğumuzun halen kullandığı Microsoft Windows ya da Office ailesi ürünleri, kapalı kaynak kodlu yazılımlardır. Örneğin, 'internet explorer.exe' gibi bir çalıştırabilir dosyaya tıkladığınızda, tam olarak hangi programdan hangi kod öbeği çalıştırılıyor, ne işlem yapıyor, nereye hangi bilgiyi gönderiyor, bunu bilmenize olanak yoktur. Tabii ki bilmediğiniz bir şey olması bir yana, bilseniz de özgürce herhangi bir değişiklik yapamazsınız, yapsanız da özgürce tekrar dağıtamazsınız... Sanırım söylemeye gerek yok, herhangi bir değişiklik yapmasanız bile yine de özgürce dağıtamazsınız. Yüzlerce dolar vererek aldığınız tüm programlarda olduğu gibi MS lisansı da sadece sizinle Microsoft Corp. arasındadır.

Peki, kendi güvenlik duvarları olmasına rağmen, kimin kime karşı güvenliğini sağladığını bile bilmediğimiz bu programlar; satın aldıktan sonra aylarca sürekli olarak duyurulan güvenlik açıklarının kapatılmasını sağlayan kritik güncellemelerle bizi yorar ve kendimizi güvende! hissetmemizi engellerken; tek kutuplu bilişim dünyasının bizi içine sürüklediği çıkışı olmayan bir kısır döngü müdür?

Dünyanın herhangi bir köşesindeki, herhangi bir gelir seviyesine sahip, herhangi biri, teknolojiye ayak uydurmak ve çağın gerektirdiği bilgiye erişim özgürlüğünden faydalanabilmek için, yıllarca para biriktirmek zorunda mıdır?

Ya da bu parayı harcadıktan sonra, üzerinde hiçbir tasarrufunun olmadığı bu yazılımları 'Bu kadarını bulduğuna şükret, araştırma, sorgulama - sadece kullan, yeni ürün çıkartınca onu alırsın, şikayetlerini giderdiği kadar kullanırsın, sonra bir yeni ürün daha alırsın... Yeter ki maddi tasarruflarını bize ayır...' mantığını bile bile kullanmak zorunda mıdır?

Neyse ki, bilişim dünyası tek kutuplu değil... Karşılarında, onları da daha hızlı gelişmeye teşvik eden ve zorlayan bir blok daha var: Açık Kaynak Kod! Sourceforge.net [2], açık kaynak kodlu yazılımların proje bazında barındırıldığı ve birçok geliştiricinin ilk durağı olan bir buluşma noktasıdır.

Burada açık projelerin gelişmesine katkıda bulunabileceğiniz gibi, kendiniz de yeni bir açık kaynak kodlu yazılım projesi oluşturabilir, dünyanın dört bir tarafından birçok geliştiricinin yardım, öneri ve katkıları ile projenizi çok hızlı bir şekilde geliştirebilirsiniz.

Güvenlik açıklarınız, sonuçsuz döngüleriniz, stabilite sorunlarınız ve 'syntax error' hatalarınız, sizin gözünüzden kaçsa projenize yardımcı olanların gözünden kaçmayacaktır. Siz fazladan bir kabuk ya da buggy eklemek isteniz bile, diğer geliştiriciler bunu hemen farkedecek ve insanların mahremiyet özgürlüklerine müdahele etmenize izin vermeyecektir.

Programın yetenekleri sizin beklentileriniz dahil olmak üzere, binlerce bilgisayar kullanıcısının beklentilerini karşılamaya doğru hızlı bir ivme kazanacaktır. Ticari kaygıdan uzak olan bu yazılımlar, hemen hemen tamamıyla bağışlar yoluyla ayakta durur ve geliştirilirler. İnsanlığın bilgisi insanlığa aittir, savından hareketle genel olarak ücretsiz olarak sunulmakta ve bu işe gönül verenler tarafından sürdürülmektedirler.

Açık kaynak kodlu yazılımların tek artısı tabii ki ücretsiz dağıtılmaları değil. Genel olarak daha kullanışlı, daha performanslı, hafıza tüketimi konusunda daha becerikli ve kullanıcı ile çok daha fazla etkileşim içinde olduklarından daha tatmin edicidirler. [3] Açık kaynak kodlu yazılım deyince ilk akla gelen, Linux dağıtımlarıdır. Tamamı açık kaynak kodlu, tam kapasite ve eksizsiz bir işletim sistemi olarak son kullanıcı ile buluşmaktadırlar.

Örnek vermek gerekirse, Suse Linux, Fedora, Mandriva, Ubuntu, Pardus Linux [4] dağıtımları bilgisayarla yeni tanışan bir kullanıcıdan, sistem expertlerine kadar çok geniş bir kitlenin tüm bilişim ihtiyacını karşılayabilecek düzeydedirler. Programlama alanına yeni birer soluk getiren; gtk kütüphaneleri, Qt, Pyhton, Beryl, PHP! açık kaynak kod üzerinden gelişen ve programcılığı geliştiren diller olarak ön plana çıkmaktadır. Bilinçli bilgisayar kullanıcıları olarak, sizleri açık kaynak kodu desteklemeye ve kullanarak özgürlüğü yaşamaya davet ediyorum.
Sevgiler, Yahya Abdülkadir ERTURAN, AMIEx/AFIEx USA Uluslararası Ticaret Uzmanı
erturanya@uttegae.com
Dış Ticaret'te İlk Durağınız - www.uttegae.com
Daha fazla bilgi için
 [1] Açıkkaynak.org
[2] Sourceforge.net
[3] OpenSource.org
[4] Pardus Linux Projesi